ابزارهاي تاسيس فروشگاه الكترونيكي

براي تاسيس يك فروشگاه الكترونيكي ابزاري نياز مي باشد كه به شرح ذيل مي باشند :

1.        نام دامنه ( Domain name ) و Host name : Host name نامي مي باشد كه سايت ما با آن در اينترنت شناخته مي شود و مي تواند از مهمترين قسمتهاي يك سايت به شمار رود . نام دامنه نشان دهنده نوع فعاليت ما مي باشد . زماني كه شما Host name اي انتخاب مي كنيد در سايت http://www.icann.com  ثبت و ديگر هيچ كس ديگري نمي تواند به اين نام در اينترنت ثبت كند . در انتخاب نام دامنه و Host name بايد دقت لازم به عمل آيد ، زيرا با اين نام فروشگاه ما شناخته مي شود .Host name بايد رسا ، ‌گويا و حتي الامكان كوتاه و معرف فعاليت فروشگاه ما باشد و نام دامنه بايد مرتبط با نوع فعاليت ما باشد. نام دامنه انواع گوناگوني دارد كه به معرفي مهمترين و پركاربردترين آنها مي پردازيم :

·         .com : گرفته شده از كلمه Commercial به معني تجارتي است و بيشتر براي شركتهاي تجاري به كار مي رود . يكي از پركاربردترين دامنه ها مي باشد .

·         .net : گرفته شده از كلمه Network به معني شبكه مي باشد . بيشتر براي شبكه هاي كامپيوتري ( در هر زمينه شبكه ) به كار مي رود .

·         .org : گرفته شده از كلمه Organization به معني سازمان مي باشد . براي سايتهاي سازمانها ، نهادها ، انجمن ها ، گروهها ومؤسسات غيردولتي به كار مي رود .

·         .edu : گرفته شده از كلمه Education به معني آموزش مي باشد و براي سايتهاي دانشگاهها و مراكز مطالعاتي ، تحقيقاتي و دانشگاهي به كار مي رود .

·         .co : مخفف Company به معني شركت ، كه بيشتر براي انواع شركتها به كار مي رود .

دامنه هايي كه از سال 1997 به ليست دامنه ها افزوده شده اند :

·        .firm :‌ براي مؤسسات و شركتها

·        .store : براي فروشگاهها

·        .web : براي شركتهاي خدمات اينترنتي

·        .arts : براي مؤسسات هنري

·        .info : براي سايتهاي اطلاع رساني

·        .id : براي سايتهاي شخصي

·        .alt : براي هر موضوع قابل تصور

·        .biz : براي فراورده هاي تجاري ، خدمات ، نقد و بررسي ها

·        .comp : براي سخت افزار ، نرم افزار و اطلاعات مصرف كننده

·        .misk :‌ براي سايتهاي كاريابي و …

·        .news : براي تازه هاي گروههاي خبري

·        .rec : براي شركتهاي ارائه كننده بازيها و لوازم سرگرمي

·        .sci : براي سايتهاي علوم كاربردي و علوم اجتماعي

·        .soc : براي مطالب اجتماعي

·        .talk : براي مباحثات و موضوعات حاضر

البته بهتر است براي شركتها و فروشگاههايي كه در ايران فعاليت مي كنند ، از دامنه هاي .ir ، .com.ir ، .org.ir ، .net.ir يا … استفاده شود ، زيرا بيان مي كند كه آنها در ايران فعاليت مي كنند .

البته ليست بالا از دامنه ها بسيار گسترده تر مي باشد و قابل گنجاندن در اين تحقيق نمي باشد . براي رؤيت بيشتر اين دامنه ها مي توانيد به سايتهاي اينترنتي زير مراجعه كنيد :

·        http://groups.google.com  

·        http://www.icann.com

يك آدرس اينترنتي از اجزاء زير تشكيل مي شود ( كه به آن url مي گويند ) :

 

·        url: مخفف uniform resource locator و معرف آدرس آنلاين شركت يا شخص مي باشد. اين آدرس مي تواند يك صفحه وب به شكل http:// يا يك سايت FTP به شكل ftp:// مي باشد .

·        HTTP: مخفف Hypertext Transfer Protocol مي باشد. پروتكلي كه براي انتقال ترافيك بين كامپيوتر مرورگر وب و خود سايت وب استفاده مي شود .

در سال 1989 ، Tim Berners-Lee و همكارانش در CERN ( يك مؤسسه علمي بين المللي بر همين اساس در ژنو ، سوئيس ) به توسعه وب پرداختند . آنها پروتكلي به نام HTTP خلق كردند ، كه ارتباط استاندارد شده اي را بين سرور ها ( Server ) و سرويس گيرنده ها ( Client ) برقرار مي كند .

·        FTP: مخفف File Transfer Protocol مي باشد ، متدي براي انتقال فايلها در اينترنت. برنامه هاي FTP جداگانه اي وجود دارند ، گرچه اكثر آنها ، امروزه ، از طريق وب انجام مي گيرند .

·        WWW: مخفف World Wide Web و نام دوم Web مي باشد ، سرويس رهبري بازيابي اطلاعات (Information retrieval) (تكنيكهاي ذخيره كردن و بهبود يافتن و اغلب منتشر كردن ، به خصوص ، داده ضبط شده از طريق استفاده از يك سيستم كامپيوتري شده) اينترنت (Internet: شبكه كامپيوتري پهنه عريض جهاني (WWW)) مي باشد.

·        مرورگر وب ( Web Browser ) : اولين بار در سال 1992 بوجود آمد . مرورگر وب برنامه ايست كه در حافظه كامپيوتر نصب شده و صفحات وب را خوانده يا مرور مي كند . يك ارتباط اينترنتي كامل براي مرور وب به مرورگر نياز دارد . معروفترين مرورگرها Internet Explorer ( IE ) شركت مايكروسافت و Netscape Navigator شركت ارتباطات Netscape مي باشد .

هزينه متوسط ثبت نام دامنه و Host name در ايران ، براي يك سال حداقل 15000 تومان مي باشد.

((براي ثبت سايت با roueen@gmail.com مكاتبه كنيد))

2.        ميزباني وب ( Web Host ) و قدرت سرور وب ( Web Server Power ) : همانگونه كه افراد براي سكونت شخصي خود ممكن است آپارتمان را اجاره كنند ، لازم است كه براي سكونت صفحات وب روي اينترنت نيز مبالغي را به عنوان اجاره پرداخت نمايند . يعني فضاي مشخصي از اينترنت را كه روي يك فايل سرور قرار دارد به مدت مشخصي و به بهاي معيني اجاره كنند . البته اگر در سطح كلان به اين مسئله نگاه كنيم ، مي توان به طور كامل سرور مربوطه را اجاره نمود و صاحب اختيار آن شد .

در هر حال پس از مشخص شدن ميزبان  ( Host ) شما روي اينترنت ، مي توانيد سايت فروشگاهتان را روي آن منتقل نموده و برپا كنيد ( گشتن دنبال مكاني كه مي خواهيد سايتتان را در آن مستقر كنيد طبعا مستلزم ثبت نام دامنه و Host name مي باشد ) .

خوب همانگونه كه هنگام خريد يا اجاره منزل با توجه به كيفيت و امكانات مكان ، بايستي مبالغ متفاوتي را پرداخت كرد ، در مورد ميزباني وب نيز همين موضوع صادق است . يعني با توجه به امكانات گوناگوني كه ميزبان در اختيارتان قرار مي دهد ، هزينه هاي متفاوتي را طلب مي كند .

1)     امكانات : هنگام بررسي ميزبان هاي وب و مقايسه امكانات آنها ضمن مقايسه عوامل اساسي كه يك ميزبان بايد در اختيار تان قرار دهد بايد يك بررسي تطبيقي نيز بين خواسته ها و امكانات انجام داد . برخي از اين امكانات به صورت زير مي باشد :

·        حتما از SSL ( يكي از استانداردهاي امنيتي مي باشد ) حمايت كند ؛

·        دسترسي به FTP براي بارگذاري كردن ( Upload ) محتويات سايت را داشته باشد ؛

·        در اختيار گذاشتن آدرس پست الكترونيك و فضاي آن به اندازه كافي ؛

·        در اختيار گذاشتن آدرس سرور SMTP و POP3 ؛

·        در اختيار گذاشتن Control Panel براي كنترل ميزباني ؛

·        در اختيار گذاشتن پهناي باند ( Brand Width ) مناسب ؛

·        امكان Forward پستهاي الكترونيكي ؛

·        امكان ايجاد پاسخ گوهاي خودكار ( Auto responder ) ؛

·        حمايت از زبان ASP ( نسخه هاي گوناگون ) ، از آنجا كه بسياري از نرم افزارهاي فروشگاههاي الكترونيكي با اين زبان نوشته مي شود ، پس ميزباني را كه انتخاب مي كند بايد از ASP حمايت كند ؛

·        حمايت از زبان PHP ( نسخه هاي گوناگون ) ، برخي از نرم افزارهاي فروشگاههاي الكترونيكي با اين زبان نوشته مي شود ، پس بايد اين زبان را نيز ميزبان حمايت كند ؛

·        حمايت از نرم افزارهاي بانكهاي اطلاعاتي نظير SQL Server 2000 ، My SQL و … ؛

·        حمايت از سبدهاي خريد ( Shopping Cart  ) كه از نكات مهم انتخاب ميزبان سايت فروشگاه مي باشد ؛

·        Back up گيري (نسخه پشتيبان) از اطلاعات سايت مي باشد ، كه اين امر از اهميت بسيار زيادي براي سايت فروشگاه مي باشد ؛

·        حمايت از زبان CGI-bin براي اجراي برنامه هاي CGI ؛

·        حمايت از Front Page 2000 & 2002 ؛

·        حمايت از زبان Perl ؛

·        و … .

2)سكوها ( Platforms ) : به عنوان Platform يا سكوي نرم افزاري مي توانيد يكي از سيستم هاي يونيكس ( UNIX ) ، لاينكس ( Linux ) ، ويندوز 2000 نسخه سرور ( Windows 2000 server version ) ، ويندوز NT 4 ( Windows NT4) يا ويندوز XP 2003 نسخه سرور ( Windows XP 2003 server version ) را انتخاب كنيد . هركدام از سيستم ها داراي مشخصات متفاوتي هستند . هر ميزبان از يكي از آنها استفاده مي كند و قيمتهاي متفاوتي را براي هريك از سكوها برمي گزينند .

3)پشتيباني ( Support ) : يكي از مهمترين گزينه هايي كه هنگام انتخاب ميزبان بايد حساسيت خاصي نسبت به آن داشته باشيد ، مسئله نحوه پشتيباني ميزبان از شماست . مطمئن شويد كه سايت امكان پشتيباني فني 24 ساعته از طريق پست الكترونيكي يا خط تلفن رايگان را در اختيارتان قرار مي دهد و اينكه در صورت نياز به تماس تلفني تا چند بار و با چه كيفيتي اين پشتيباني انجام مي گيرد . هنگامي كه سايت شما با اشكال روبرو شود نمي توانيد منتظر بمانيد تا كسي از طرف ميزبان به اشكال شما رسيدگي كند . ميزبان بايد امكان پاسخگويي فوري را داشته باشد . براي چگونگي پشتيباني اهميت خاصي قائل باشيد .

4)قيمت : قيمت ميزباني سايت به عوامل مختلف اعم از مقدار فضاي اشغالي ( Disk Space ) ، پهناي باند ( Brand Width ) ، تعداد پست الكترونيكي ( e-mail ) ارائه شده به شما ، ميزان فضاي اختصاصي براي بانكهاي اطلاعاتي ( پايگاه داده ها ) و نوع سكوي ( Platform ) انتخابي وابسته است ، هرگز از ميزبانان رايگان براي فروشگاه الكترونيكي استفاده نكنيد . يك فروشگاه الكترونيكي حداقل بايد 50 مگابايت ( 50 Mb ) ( براي هر زبان ارائه شده ) داشته باشد .

5)امنيت : اين امنيت مرتبط با سخت افزار ميزبان و نرم افزار ميزبان است . اين مورد از اهميت خاصي در فروشگاه الكترونيكي برخوردار است .

در ادامه به سه نوع معماري سرور وب ( Web Server ) مي پردازيم :

1)مدل شاخه اي : اين مدل از پردازش اختصاصي ورودي / خروجي براي هر درخواست اتصال استفاده مي كند . Apache از اين مدل استفاده كرده و هر سرور در آن مي تواند به ازاء هر پورت تا 256 اتصال را پشتيباني كند. معتقديم نياز بالاي آن به منابع سيستم و محدوديت آن در تعداد اتصالات به ازاء هر پورت ، از موارد ضعف اين محصول به حساب مي آيد ( شكل 1 ، 2 ، 1 ، 3 ) .

2)مدل انتخابي : اين مدل ( كه به مدل event-driven هم معروف است ) از ورودي / خروجي غير بلوكي استفاده مي كند ، كه طي آن تعداد كمي از پردازش هاي تك رشته اي با استفاده از سيستم كامل select() تعداد زيادي از اتصالات TCP را كنترل و مديريت مي كنند . Zeus از اين مدل استفاده كرده است (شكل 2 ، 2 ، 1 ، 3).

3)مدل چندرشته اي : در اين مدل ، هر پردازش مجموعه اي از رشته هاي كارگر ( worker thread ) را مورد استفاده قرار مي دهد. براي حفظ منابع سيستم ، يك الگوريتم ويژه زمان پردازش CPU ( Center Processor Unit ، واحد پردازش مركزي ) را بين رشته ها توزيع مي كند . قابليت چند رشته بودن سيستم عامل مي تواند روي كارايي اين سرور تاثير بگذارد IIS ( Internet Information Services ) و iPlanet از اين مدل استفاده كرده اند (شكل 3 ، 2 ، 1 ، 3 ) .

در انتخاب ميزباني وب براي سايت يك فروشگاه بايد دقت لازم را به عمل آورد .

 

 

 

 

3.        محيط گرافيكي سايت فروشگاه الكترونيكي : براي راه اندازي يك سايت ، اشخاص مختلفي بايد گردهم بيايند تا هركدام قسمتي از كار را انجام دهند . يكي از اين اشخاص گرافيست مي باشد كه مسئول طراحي محيط گرافيكي سايت مي باشد . شايد بتوان گفت طراحي محيط گرافيكي از برنامه نويسي سايت نيز مهمتر باشد . طبق بررسي نشان مي دهد ، يكي از موارد جذب مشتري براي يك سايت محيط گرافيكي سايت مي باشد .

طراحي محيط گرافيكي موارد متعددي را در بر مي گيرد . اولين مورد ، طراحي صفحه اصلي ( Home Page ) سايت مي باشد . اين صفحه اولين صفحه اي مي باشد كه مشتري آن را مي بيند و از همين جا مي تواند جلب سايت شود . در صفحه اصلي مي توانيم خلاصه اي از فعاليت فروشگاه ، عنوان گروه محصولاتي را كه قصد فروش آنها را داريم ، آرم شركتي كه صاحب فروشگاه مي باشد و … . بخش ديگر ، قرار دادن دكمه هاي اتصال ( Link ) با صفحات ديگر سايت مي باشد . اين قسمت مي تواند در بالا ، راست ، چپ يا پايين صفحات قرار گيرد . اتصالات بايد در كليه صفحات تكرار شوند تا كاربر هر زماني كه بخواهد بتواند به كليه قسمتهاي سايت دسترسي پيدا كند .

سپس براي هر يك از قسمتهاي سايت فروشگاه نشانه اي طراحي مي شود كه اصطلاحا به آن « ريز نقش » اطلاق مي گردد ، مثلا براي قسمت سبد خريد ، حمل ، پرداخت ، اجزاي اتصال ( Link ) داده شده ، نشان تخفيفات و موارد ديگر نشانه طراحي مي گردد .

سپس در صفحات مختلف جاي آگهي ها ، محصولات يا كالاها ، مشخصات صفحه ( تاريخ به روز رساني ( Update ) و حقوق تكثير صفحه ) ، جاي قرار گيري جستجو ، ثبت اطلاعات مشتري و .. مشخص مي گردد .

قسمت بعد كه بايد طراحي شود و شايد بتوان گفت اهميت بيشتري نسبت به قسمتهاي ديگر برخوردار است ، انتخاب رنگ صفحات ، اتصالات و بخشهاي ديگر مي باشد . رنگ تمام قسمتها بايد متناسب باشد و از رنگهاي مكمل استفاده شود . از مهمترين قسمتهاي صفحه ، پس زمينه ( Back ground ) صفحه مي باشد كه در انتخاب آن بايد دقت لازم را كرد و حتي الامكان از رنگهاي ملايم استفاده كرد . بايد از رنگهاي مكمل اتصالات ( Linker ) استفاده كرد . محيط صفحه ها را بايد به گونه اي طراحي كرد كه چشم در تمام صفحه بتواند بچرخد . همچنين بايد از فونتهاي ( Font ) مناسب و با اندازه هاي مناسب استفاده كنيم .

يك گرافيست تمامي قسمتهاي سايت را طراحي مي كند و برنامه نويس فقط برنامه و كدهاي هريك از اين قسمتها را مي نويسد . از برنامه هايي كه براي طراحي سايتهاي اينترنتي استفاده مي شوند ، عبارتند از : Adobe Photoshop ، Macromedia Freehand ، Corel Draw ، Adobe PageMaker ، Macromedia Flash و … .

4.        تجزيه و تحليل ترافيك يك سايت : تمام دارندگان وب سايت ، دلواپس ميزان سرعت و سهولت استفاده از سايت خود مي باشند ، ولي اين دلواپسي براي دارندگان سايتهاي عمده فروشي بيش از سايرين نمود پيدا مي كند ، چرا كه كاربران اين گونه سايتها را تجار تشكيل مي دهند و تجار نيز كاربران پرتوقع تر و كم صبرند . البته اين امر براي تمام سايتهاي فروشگاههاي الكترونيكي امري حتمي مي باشد ، زيرا اگر هر مشتري با يكبار ورود نتواند خريد كند ، در نتيجه هرگز به سايت شما نخواهد آمد .

رندي ساورزا ، يكي از تحليلگران مركز تحقيقاتي Forrester Research واقع در كمبريج ماساچوست مي گويد : « معيار ثابت و استانداردي براي اينكه يك شركت بتواند جهات سنجش سايت خود به آن استناد كند وجود ندارد ، بلكه هر شركت بايد بسته به نياز خود از معيارهاي متفاوتي براي تعداد بازديدكنندگان خود و گرفتن پهناي باندي مناسب ، استفاده كند . »

در ادامه ، شرح برخي از مهمترين معيارهاي مورد نياز و همچنين ابزارآلات ويژه تجزيه و تحليل ترافيك يك سايت وب كه بر حسب نوع و عملكرد هر وب سايت دسته بندي شده است مي پردازيم :

§        سايتهاي خرده فروشي :

·        ردگيري كليك هاي انجام شده بر روي لينكهاي مختلف موجود در يك صفحه وب : تجزيه و تحليل كليك هايي كه كاربران بر روي لينكهاي مختلف موجود در يك صفحه به انجام مي رسانند ، عملي فراتر از يك معيار سنجشي ساده به حساب مي آيد و يكي از متداولترين روشهايي است كه شركتها براي تجزيه و تحليل رفتار مشتريان خود به كار مي گيرند . محدوده وسيعي از بسته هاي نرم افزاري ويژه آناليز وب و بسياري از ASP ها امكان تجزيه و تحليل داده هاي مبتني بر اين معيار را در اختيار قرار مي دهند . به كمك اين داده ها شركتها مي توانند محل ورود و خروج كاربران به سايتشان را مورد تجزيه وتحليل قرار دهند .

·        نرخ كاهش خريد : طبق تحقيقات مركز تحقيقاتي ژوپيتر ، 71 درصد سايتها نرخ كاهش خريد را مورد تجزيه و تحليل قرار نمي دهند و اين در حالي است كه 66 درصد مشتريان اعلام كرده اند هنگام حضور در يك سايت ، درخواست خريد خود را نيمه كاره رها كرده اند . شركتها از تجزيه و تحليل تعداد كليك هاي انجام شده روي لينكهاي مختلف موجود در يك صفحه نيز مي توانند براي تعيين نرخ كاهش خريد استفاده نمايند . براي برطرف نمودن عاملي كه سبب بالا رفتن اين نرخ مي شود ، شركتها مي توانند از يك سري آزمون قابليت سنجي استفاده نمايند و به اين ترتيب دريابند كاربران با كدام صفحه مشكل دارند .

§        سايتهاي محتوايي :

·        شاخص صداقت : آنچه براي دارندگان سايتهاي محتوايي مهم است ، ردگيري تعداد بازديد كنندگان ، ميزان تنوع بازديد كنندگان و همچنين مشخص شدن صفحاتي است كه يك محدوده زماني مشخص ، بيشترين بازديد كننده را به خود جذب مي نمايند . همچنين ردگيري ساير دامنه هايي كه به اين سايت لينك زده اند و يا فروشندگاني كه به آن مراجعه مي كنند نيز مهم است . چرا كه به اين ترتيب مي توان آگهي دهندگان را مجاب نمود به محل مناسبي براي قرار دادن آگهي خود مراجعه نموده اند .

·        رضايت مشتري : گرچه تجزيه و تحليل كليلك هاي انجام شده بر روي لينكهاي موجود در يك صفحه مي تواند اطلاعات مهمي پيرامون نحوه مرور يك سايت توسط كاربران در اختيار قرار دهد ، ولي قادر نيست احساسات دروني آنها هنگام انجام اين كار را نشان دهد . براي آگاهي از ميزان رضايت مشتري ، از فرم نظر سنجي آنلاين استفاده كنيد .

§        سايتهاي عمده فروشي : طبق گفتهه هاي ابتداي بحث در اينگونه سايتها ، جمع آوري داده ها بايد بر مواردي مثل زمان مورد نياز براي ثبت سفارش متمركز شود .

·        بهروري كاربر : تحليلگر وب ، محتويات فايلهاي Log موجود در سرورها را كاملا مورد بررسي قرار مي دهند تا با علايق و تمايلات فردي كاربران آشنا شوند ( مثلا از اين طريق مي توان دريافت كاربران غالبا به دنبال چه چيزهايي مي گردند ) .

·        ميانگين زمان صرف شده در سيستم : پيش از اين ، صاحبان وب سايتهاي تجاري مدت زماني كه كاربران در قسمت سبد خريد ( Shopping Cart ) سايتشان باقي مي ماندند را ردگيري مي كردند ، به اين اميد كه بتوانند اين زمان را افزايش دهند . ولي اكنون ، غالب مديران وب – به ويژه مديران سايتهاي عمده فروش – بيشتر مايلند ورود و خروج كاربران به سايت خود را تا حد امكان كم دردسرتر و سهل الوصول تر نمايند .

طبق گزارشات اخير ، با آنكه ابزار آلات متعددي براي تجزيه و تحليل وب در بازار موجود است ( مثل نرم افزار يا سرويسگران ASP ) ، ولي هنوز بيشتر شركتها با همان معيارهاي از رده خارج قديمي به سنجش ميزان موفقيت سايت خود مي پردازند .

به گفته يانكي گروپ واقع در بوستون ، 66 درصد شركتها ميزان موفقيت سايت خود را از طريق اندازه گيري حجم ترافيك آن تعيين مي كنند ، استفاده از معيارهاي سنجش جديد در رديف دوم قرار دارد و 34 درصد شركتها از آن استفاده مي كنند ؛ و در رديف سوم ، شركتهايي قرار دارند كه معيار موفقيت را ميزان درآمد حاصله خود قرار داده اند و 24 درصد شركتها در اين رديف قرار مي گيرند .

در ايران نيز اكثرا از روشهاي قديمي براي تجزيه و تحليل ترافيك سايت وب استفاده مي كنند و فقط چندين شركت هستند كه از نرم افزارهاي موجود استفاده مي كنند .

دوشنبه هر هفته ، 15 درصد ترافيك اينترنت جهان را به خود اختصاص مي دهد . اين ميزان براي روزهاي شنبه تنها 47/13 درصد است.

دكتر هاروارد اي. رابين ، استاد ممتاز علوم كامپيوتر در دانشكده هانتر دانشگاه شهر نيويورك ، در اين مورد مي گويد : « هنوز تحقيقي به انجام نرسيده است كه بتواند معيارهاي ثابت براي طراحي وب ارائه كند ( معيارهاي سنجشي و طراحي شبكه هنوز جزء مقولات ناشناخته قرار دارند ) . حتي در مورد نرم افزارهاي سنتي طراحي وب نيز تاكنون چنين سنجشي صورت نگرفته است . »

به همين دليل براي تاسيس يك فروشگاه الكترونيكي مجبوريم در مورد تعداد كاربران ريسك كنيم و سعي كنيم قابليت هاي بيشتري براي يافتن تعداد كاربران به كار گيريم .

5.        ايجاد محيط مجازي : روز به روز فروشگاههاي الكترونيكي به سمت مجازي تر شدن پيش مي روند . البته بايد گفت سايتهاي فروشگاههاي الكترونيكي ايران نيز در همين جهت در حال حركتند .

وقتي شما از يك فروشگاه الكترونيكي قصد خريد داريد بايد بدانيد كه به چه صورت بايد خريد كنيد ، زيرا بسياري از سايتهاي خريد الكترونيكي روش كارهاي متعددي دارند . يكي از اين راهها گذاشتن روش كار ( با عنوان راهنما يا Help ) بر روي سايت است . اما اگر اين روش به صورت نوشته باشد مطمئنا وقت مشتري را گرفته و شايد او از خريد صرف نظر كند . يكي از اين راهها اين است كه ما روش خريد را به صورت تصاوير متحرك يا غيرمتحرك يا صدا بر روي قسمت روش كار قرار دهيم ، تا هم مشتري را خسته نكند و هم زودتر به خريد بپردازد . امروزه ، بسياري از سايتها براي اينكه به افراد نابينا امكان خريد دهند علاوه بر قسمت روش كار براي قسمتهاي مختلف صدا مي گذارند.

يكي ديگر از مواردي كه براي يك مشتري مهم است اطلاعات از كالاي است كه قصد خريد آن را دارد . امروزه ، بسياري از سايتهاي فروشگاههاي الكترونيكي در كشورهاي مختلف از جمله ايران به نوشتن اطلاعات كالا پرداخته اند اما شايد در مورد يك محصول فقط نوشتن چند خط كافي نباشد . امروزه ، شركتها روشهاي متعددي را براي حل اين موضوع انجام داده اند . يكي از روشها اين است كه نمونه اي از كالا را در اينترنت قرار مي دهند . به عنوان مثال ، براي كتاب : قسمتي از كتاب را مي نويسند ، براي موسيقي و فيلم : قسمتي از آن را در اينترنت قرار مي دهند ، براي فروش خانه : قسمتهاي مختلف خانه را به صورت متحرك يا غير متحرك نمايش مي دهند ، براي فروش اتومبيل : قسمتهاي مختلف اتومبيل مانند موتور ، داخل اتاق و قسمتهاي ديگر را به صورت متحرك يا غير متحرك به نمايش مي گذارند و … .

يكي از موارد ديگر اين است كه شما مي توانيد همان لحظه با مسئول فروش شركت كالاي مورد نظر به صورت اينترنتي گفتگو كنيد ( CHAT ) البته در ايران فقط مي توانيد پيام ( Message ) بفرستيد و امكان CHAT در فروشگاههاي الكترونيكي ايران وجود ندارد .

يكي از راه حل هاي ديگر محيط مجازي اين است كه شكل هاي متحركي در سايت قرار داده و با ورود به هر قسمت يا كالا ، آن شكل به سخن گفتن درباره آن قسمت يا كالا بپردازد و كاربردها و ويژگي هاي مختلف آن كالا يا قسمت را بگويد و نشان دهد . البته اين روش هنوز در فروشگاههاي الكترونيكي مرسوم نشده است و فقط در بعضي از سايتها و نرم افزار ها استفاده مي شود ولي يكي از راهكارهاي بسيار مفيد مي تواند باشد .

6.        ايجاد نقشه سايت ( Site Map ) : اساسا «نقشه سايت» ابزاري هدايتي و راهبري است . بازديد كنندگان سايت به كمك نقشه مي توانند دريابند كه در سايت چه اطلاعاتي موجود است ، اين اطلاعات چگونه سازماندهي شده اند ، در كجا قرار گرفته اند و چگونه مي توان به سرعت به اطلاعاتي دست يافت كه مورد نياز هستند . ( در اصل «نقشه سايت» همانند نمودارهاي سازماني مي باشند كه در هر سازمان موجود است ) «نقشه سايت» ، با ايندكس ( Index ) ، كه فقط ليستي از لينكها را به ترتيب حروف الفبا نشان مي دهد ، فرق دارد و مي تواند مدل مفهومي سايت را ارئه دهد ( سايتهاي فروشگاههاي الكترونيكي ايراني بسيار كمي از نقشه سايت برخوردارند ) .

اگر صفحه شروع سايت فروشگاه ، خوب طراحي شده باشد و ابزارهاي مناسبي براي جستجو اطلاعات در سايت خود تدارك ديده باشيد ، ضرورتي در تهيه نقشه براي سايت شما وجو ندارد ، ولي داشتن نقشه اي از سايت معمولا فكر خوبي است ( در بسياري از سايتهاي فروشگاههاي الكترونيكي ايران قسمت جستجو وجود دارد كه اكثر ساختار قوي اي دارد ) . صفحه شروع سايتها عموما با توجه به اهداف و علائق مالك يا مبلغ سايت طراحي مي شود ، كه بيشتر روي عناوين ، امكانات ويژه ، اجناس فروش و اين قبيل چيزها تاكيد دارند اما نقشه سايت بايد بر اساس علائق كاربران طرح ريزي شود و براي آنها امكاني فراهم كند كه بتوانند به سرعت راه خود را در سايت شما پيدا كنند . در اين جاست كه ارائه يك مدل مفهومي از سايت براي كمك به بازديد كنندگان معنا پيدا مي كند . به طور كلي ، هرچه سايت فروشگاه پيچيده تر باشد ( البته منظور از پيچيدگي ، گستردگي بسيار زياد يك سايت مدنظر است ) ، داشتن چنين مدلي ضرورت بيشتري پيدا مي كند .

«نقشه يك سايت يك فايده ديگر هم دارد . بازديد كنندگاني كه هيچ شناختي درباره سايت ما ندارند و اصلا نمي دانند چه چيزي را مي توان در اين سايت يافت ، مي توانند با استفاده از نقشه به كشف محتواي سايت بپردازند و بدون اين كه مجبور باشند روي لينگ خاصي كليك كنند با سايت آشنا شوند . لذا مردم وقتي بدانند در صورت گم شدن مي توانند به «نقشه سايت» برگردند و راه خود را پيدا كنند ، آسوده تر وارد راهروهاي سايت شده و در پيچ و خم آن قدم مي گذارند .

نوع نقشه : نقشه سايت انواع مختلفي دارد : از يك ليست ساده گرفته تا يك شبكه گرافيكي وسيع تعاملي . انتخاب نقشه بايد بر اين اساس باشد كه به بهترين نحو كاربران را در مجسم كردن سايت ياري دهد و آنها را با آسانترين روش ممكن به جايي ببرد كه مي خواهند . در اين راستا ، هيچ فرمول يا قاعده خاص وجود ندارد .

اگرچه واژه «نقشه» انسان را به ياد تصاوير رنگي و گرافيكي مي اندازد ، ولي «نقشه سايت» لزوما نبايد گرافيكي باشد ، و در بيشتر موارد هم چنين نيست . بيشتر نقشه ها چيزي بيشتر از يك ليست متني از محتويات يا چارت سازماني سايت را نشان نمي دهد (نقشه سايتها را به كمك نرم افزارهاي مخصوص كشيدن نقشه وب سايت رسم مي كنند). يكي از دلايل اين امر شايد اين باشد كه نقشه هاي متني مي تواند بهترين و بديع راه براي ارائه اطلاعات باشد . ( منظور از نقشه متني اين نيست كه اصلا هيچ گرافيكي در آن وجود نداشته باشد ، يا منظور از نقشه گرافيكي اين نيست كه هيچ متني در آن به كار نرفته باشد . بلكه منظور اين است كه اطلاعات بيشتر به كدام طريق ارائه شده اند ) .

در يك نقشه متني ، بيشتر اطلاعات از طريق كلمات به بيننده منتقل مي شوند و گرافيك نقش كمكي يا تزئيني دارد . اين در حالي است كه در يك نقشه گرافيكي ، بيشتر اطلاعات از طريق تصاوير بصري به بيننده منتقل مي شوند ، يعني با رنگ ، خطوط ، اشكال هندسي و جايگذاري مناسب . در اين نقشه ها ، متن نقش تشريح كننده و توصيفي دارد .

موارد زير ، موارد قابل توجه در «نقشه سايت» مي باشد :

1)نقشه سايت را دقيق و واضح طراحي كنيد و از كم اهميت جلوه دادن اطلاعات اساسي با چيزهاي غير ضروري بپرهيزيد .

2)رمزي صحبت نكنيد و اطلاعاتي را ارائه بدهيد كه به روشني قابل درك باشند .

3)براي نقشه هاي پيچيده يك بخش «مرور ( Overview )» تدارك ببينيد .

4)با تفكيك و چند لايه كردن نقشه هاي پيچيده ، جزئيات را در چند مرحله به نمايش درآوريد .

7.        محاسبه ارزش هر كليك : يكي از اصطلاحاتي كه در فروشگاه الكترونيكي ( و به طور كلي در تجارت الكترونيك ( e-Commerce ) وجود دارد ، CPC Link ( CPC = Cost Per Click  ، ارزش هر كليك ) است .

اين مفهوم به اين معني است كه هر چيزي در روي فروشگاه الكترونيكي قرار مي گيرد ( اعم از Banner هاي تبليغاتي ، لينك ( Link ) هاي محصولات و … ) بايد درآمدي را براي فروشگاه به ارمغان بياورد . مفهوم لغوي آن اين است كه هر كليك ( Click ) روي هرچيز يك ارزشي دارد .

براي اينكه ما بتوانيم سود نسبي خود را برآورد كنيم ، مي توانيم به تمام لينك هايي كه در فروشگاه وجود دارد برگرديم و برآورد كنيم كه هر لينك چقدر سود دارد . البته بايد بتوانيم ، به طور نسبي ، مشتريان خود را در يك ماه برآورد كنيم .

البته براي جذب مشتري بيشتر همانطور كه شرح داده خواهد شد ، از گذاشتن بعضي ابزارهاي مجاني ( Free ) نبايد پرهيز كرد . با اين حال ، مي توان گفت با گذاشتن هر ابزار مجاني ، مي توان يك مشتري جذب كرد و يك مشتري برابر است با يك كليك ( Click ) بيشتر ، كه در نتيجه منجر به خريد خواهد شد يا روي آگهي هاي ما كليك خواهند كرد و باعث مي شود آگهي دهنده قرارداد دوره بعد آگهي خود را با سايت ما تمديد كند .

8.        قسمت « درباره » : از موارد ديگري كه وجود آن در سايت فروشگاه الزامي مي باشد ، قسمت « درباره يا About » مي باشد كه در اين قسمت فروشگاه معرفي مي شود . اگر فروشگاه مرتبط با يك شركت تجاري يا بازگاني باشد ، آن شركت را نيز بايد در اين قسمت معرفي كنيم . در اين بخش ، فعاليتهاي كاري و سوابق فروشگاه را به طور واضح شرح مي دهيم . اين مورد مي تواند در جلب اعتماد مشتري به ما كمك كند ، زيرا متوجه مي شود كه شركت يا فروشگاه ما داراي سوابقي مي باشد و با آسودگي به خريد خود مي پردازد .

9.        آرشيو اطلاعات : از موارد ديگري كه بايد در فروشگاه الكترونيكي قرار دهيم قسمتي به نام « آرشيو اطلاعات » مي باشد ،‌كه در اين قسمت ليست كالاها ، اخبار خبرنامه سايت و … را آرشيو مي كنيم ، تا مشتريان بدانند كه فروشگاه شما در حال و گذشته چه فعاليتي را داشته و چه كالاهايي را عرضه مي كرده است . مشتري به راحتي مي تواند در اين قسمت كالاها را بايكديگر مقايسه قيمتي يا كيفيتي كند .

موارد زير از مواردي است كه بايد آنها را در فروشگاه الكترونيكي اعمال كنيم :

1.        اطلاعات كامل تماس : شامل شماره تلفن ، آدرس پست الكترونيكي و آدرس پستي كه بتوان به صورت 24 ساعته به مشتري سرويس داد .

2.        واضح بودن حمل كالا و بيمه حمل كالا و مشخص كردن قوانين مالياتي : بايد فروشگاه به صورتي باشد كه قبل از سفارش ، مشتري از قيمت دقيق كالا و هزينه حمل آگاه شود . همچنين بايد در قسمتي شرايط بيمه حمل كالا را مشخص كرد تا اگر كالا سالم به مقصد نرسيد ، فروشگاه به چه صورتي عمل خواهد كرد . اگر روي محصول خاصي قوانين مالياتي خاصي وجود دارد ، مشخص كنيم . بسياري از فروشگاههاي الكترونيكي ايراني اين مورد را رعايت نمي كنند .

3.        واضح كردن گارانتي ( ضمانت كالاهاي خريداري شده ) : در يك فروشگاه الكترونيكي ( مخصوصا لوازم الكتريكي ) بايد مدت گارانتي و خدمات پس از فروش كالا به صورت واضحي براي مشتري روشن باشد .

4.        امنيت بر روي كارتهاي اعتباري : اگرچه همواره در ارتباط با خريد توسط كارتهاي اعتباري از اينترنت به عنوان كاري پرخطر ياد مي شود اما تحقيقات نشان مي دهد امكان سرقت پول از جيب يا كيف شما به مراتب بيشتر از سوء استفاده از كارت اعتباري در اينترنت مي باشد . توجه به چند نكته ساده مي تواند خطر سوء استفاده از كارت اعتباري شما را تا حد صفر كاهش دهد . يكي از اين نكات ، توجه به محيط ارائه اطلاعات كارت اعتباري مي باشد . محيط امن محيطي است كه مرورگر ( Browser ) در هنگام ورود به آن هشدار لازم را به كاربر داده و هنگام ورود اطلاعات يك قفل بسته شده در قسمت وضعيت مرورگر به نمايش گذاشته مي شود . توجه كنيد كه آدرس شما نيز حتما مي بايست با عبارت https به جاي http شروع شود . اين بدان معني است كه مطمئنا اطلاعات شما بدون سوء قصد تا مقصد يعني سرور فروشند مي رسد . در غير اين صورت ، مطمئن باشيد كه نسخه هاي زيادي از آنچه شما ارسال مي كنيد در حافظه هاي مياني كليه سرورهايي كه در مسير قرار دارند باقي خواهد ماند . شايد در حال حاضر ، ريسك تبادل اطلاعات كارت اعتباري در اين محيط ها بيش از 80 درصد باشد . البته اين امنيت فقط شامل تبادل اطلاعات با فروشنده مي گردد . اما نكته بعدي اطمينان از صحت كار فروشنده مي باشد . به همين دليل مؤسسات معتبري جهت ارائه مدارك به فروشندگان فعاليت مي نمايند . كافي است در يكي از صفحان امن سايت كليد « تضمين نامه ها (Certificates) » را در قسمت « خصوصيات (Property) » فشار دهيد ، توضيحات كافي در ارتباط با دارنده و صادر كننده تاييديه در اين قسمت قابل دسترسي مي باشد . هر گونه هشدار در اين قسمت حائز اهميت بوده و مي بايست به آن توجه شود و بايد توجه داشت كه نام سايت با نام مقابل « صادر شده به (issued to) » مطابقت كامل داشته و تاريخ تادييه نيز منقضي نشده باشد . البته چنانچه شما به سايت اطمينان كامل داشته باشيد مي توانيد از حساسيت در اين موارد صرف نظر نماييد. نكته آخر نيز توجه به شرايط خريد مي باشد . خريد از مراكزي كه تمايل به نگهداري اطلاعات كارت شما را براي مراجعات بعدي داشته باشند . نسبت به سايتهايي كه از اين كار اجتناب مي نمايند به نسبت بيشتر است و اين مورد در فروشگاه هاي الكترونيكي ايران رعايت مي شود و شركتهايي وجود دارند كه فروشگاههاي الكترونيكي را حمايت فني و مالي مي كنند .

تاسيس فروشگاه الكترونيكي

1. عوامل ايجاد فروشگاه الكترونيكي

براي ايجاد يك فروشگاه الكترونيكي بايد چهار سيستم وجود داشته باشند تا امكان خريد و فروش آنلاين ( مستقيم ، Online ) امكان پذير باشد :

‌أ)          فروشنده ( Seller ) : شخصي كه مدير فروشگاه بوده و كالاها و خدمات خود را با قيمت مورد نظر خد در آن ارائه مي دهد .

‌ب)     خريدار ( Shopper ) : شخصي كه به فروشگاه مراجعه نموده و با داشتن كارت قابل قبول بانكها اقدام به خريد مي نمايد .

‌ج)       سيستم بانكي ( Bank System ) : سيستم بانكي كه كارت خريدار را پردازش كرده و در صورت صحت اطلاعات مبلغ مورد نظر را از حساب كارت مربوطه كسر كرده و به حساب فروشنده واريز و تاييد خريد را به طرفين ابلاغ مي نمايد .

د) فروشگاه : محلي كه در آن خريدار امكان انتخاب نوع و تعداد كالا را دارد و فروشنده ضمن ارائه كالاي خود به اطلاعاتي همانند نام ، مشخصات و آدرس خريدار ، نوع تعداد كالاي خريداري شده و تاريخ خريد و تاييد سيستم بانكي مبني بر انجام خريد دسترسي پيدا مي كند

 

 مدل تحليلي فروشگاه الكترونيكي